dieta roślinna

jak kompensować sobie smak słodyczy i moje surowe sajgonki :)

Ostatnio o smaku słodkim sporo było i jego przez nas nadużywaniu. Dziś temat pochodny – jak równoważyć pokarmy słodkie. No bo mimo wszystko czasem, czasami nawet z rzadka – jemy je przecież…

Kilka uwag więc poniżej jakie nasze zachowania i nawyki jedzeniowe zmniejszają/zwiększają apetyt na słodkości:

  1. Podczas zbyt częstego spożywania słodyczy (tak, nawet tych „zdrowych” ze sklepu eko) zostaje zaburzona gospodarka wapniowa. Oprócz wielu bardzo daleko idących skutków w zaburzeniu wchłaniania wapnia sytuacja ta powoduje namnażanie się drożdżaków i innych bakterii patogennych. Odpowiednia podaż w diecie produktów bogatych w chlorofil oraz krzem zrównoważą tą nierównowagę. Krzem poprawi wchłanianie wapnia, a chlorofil zwolni tempo namnażania się patogenów. Świetne są tu na przykład algi wakame, sałaty i seler naciowy oraz wszelkie ciemne zielone rośliny liściaste.
  2. Słodycze tańczą magiczny taniec z białkiem (o czym pisałam ostatnio). Aby ograniczyć w diecie słodycze zwróć uwagę na to czy nie jesz za dużo białka odzwierzęcego albo za mało białka roślinnego. Do produktów odzwierzęcych zaliczamy nie tylko mięso ssaków, ryb i ptaków ale także wszelki nabiał. Obie sytuacje bowiem spowodują nadmierne łaknienie smaku słodkiego pustego.
  3. Zbyt duże spożycie smaku słonego także nakręci potrzebę słodyczy. Sól i wszelkie słone pokarmy wywołają ten efekt. Także pokarmy z pozoru nie specjalnie słone, ale będące jednak nośnikiem tego smaku efekt dają podobny. Tu można zaliczyć wszelkie wodorosty morskie, morskie ryby, sery, niektóre marynaty i kiszonki, sos sojowy i temu podobne sosy, miso.
  4. Wreszcie zakwaszenie organizmu także domaga się cukru. Aby doprowadzić do homeostazy organizm odzyskuje zasadowe minerały co prowadzi do ich niedoborów. Te zaś z kolei mogą powodować rozchwianie poziomu glukozy we krwi leżące u przyczyn apetytu na słodycze. I kółko się zamyka 🙂
  5. Najmniej będziemy poszukiwali słodyczy (smaku słodkiego pustego) jeśli zwiększymy w naszej diecie poziom pożywienia roślinnego białkowego. Jedzmy więc dużo roślin strączkowych, warzyw oraz nasion zbóż – im będą one mniej przetworzone – tym lepiej. Z warzyw wybierajmy warzywa o wyraźnym smaku słodkim jak marchew, buraki, dynia, pasternak, bataty.
  6. Jak już kiedyś pisałam kiełkowanie uwalnia smak słodki ze skrobi. Nasze poszukiwanie słodyczy po posiłku ze skiełkowanej skrobi nie będzie już tak intensywne 🙂 Jedzmy więc dużo kiełków wszelakich i produktów z nich zrobionych. Świetny tu jest chleb esseński.
  7. Im dłużej przeżuwamy jedzenie tym mniejsze zapotrzebowanie na cukier. Smak słodki pełny węglowodanów uwalnia się dopiero po dokładnym zmieszaniu ich ze śliną. Wtedy też jest na tyle dobrze odczuwalny przez organizm, że może zaspokoić jego potrzeby słodkości. Kiedy jemy i połykamy pokarm w biegu ? tracimy go.
  8. Wprowadźmy do diety smak gorzki ? to pogromca słodyczy. Używajmy także więcej smaku ostrego i kwaśnego.

Dziś przepyszna leciutka przekąska. W sam raz na upały 🙂 Moje ukochane surowe sajgonki, które po raz pierwszy jadłam w Kambodży. Choć to potrawa rodem z Wietnamu jest 🙂 Leciutkie i pyszne. Kwintesencja zdrowia i pogromca słodyczy też JSkład możemy modyfikować tak aby dostosować do każdej dosha. W wersji dla vata polecam jeść z kremowym sosem koniecznie.

 

Składniki:

10 stron papieru ryżowego;

1 mała marchewka;

1 /2 czerwonej papryczki;

garść suszonych grzybków mun;

1/2 ogórka;

garść listków sałaty;

plaster kapusty pekińskiej;

1/2 awokado;

2 łyżki sezamu;

1 łodyga selera naciowego;

sól;

Sos:

2 łyżki płynnego tahini;

1 łyżka miso shiro (jasnego);

1 łyżka sosu sojowego;

2 łyżki sou z limonki;

1 malutka czerwona papryczka chilli;

2-3 łyżki wody;

1/4 łyżeczki miodu;

Grzybki mun zalewamy lekko osolonym wrzątkiem i odstawiamy na 10-15 minut. Po tym czasie kroimy je w paseczki.W tym czasie robimy sos. Wszystkie składniki sosu blendujemy. Papryczka jest ważna bo sos powinien być ostry ale jej ilość dawkujmy sobie według gustu. Marchewkę, seler naciowy, papryczkę, ogórka i kapustę kroimy w długie, bardzo cieniutkie paseczki. Miąższ awokado kroimy w plasterki.

Płatek papieru ryżowego wkładamy na momencik do miseczki z wodą (w temperaturze pokojowej). Kładziemy mokry płatek na desce i posypujemy nasionkami sezamu. Potem układamy na nim listek sałaty, paseczek grzybka mun, kawałek miąższu awokado i pokrojone paseczki innych warzyw. Zawijamy papier w mały rulonik/pakiecik. Sajgonki maczamy w sosie i zjadamy. Bardzo 🙂

 

 

 

 

 

 

nadmiar smaku słodkiego i pikantna sałatka z tofu :)

zdrowe odżywianie

 

Ajurweda rozpoznaje sześć rasa czyli smaków : słodki, słony, ostry, kwaśmy, gorzki i cierpki.

Z punktu widzenia ajurwedy smaki oddziaływują na nasz organizm poprzez pary/ przeciwności cech, które je charakteryzują:

  1. rozgrzewający – wychładzający;
  2. ciężki – lekki;
  3. wilgotny – suchy;

 

Smak słodki madhura jest: wychładzający, ciężki, wilgotny;

Działanie właściwości wychładzania polega na zmniejszaniu gorąca w organizmie. W określonej, zrównoważonej ilości to smak podstawowy i niezwykle potrzebny – odżywiający i konieczny na przykład w naszej codzienności do zmniejszania nadaktywności dosha pitta albo dostosowywania organizmu do cieplejszych pór roku.

Niemniej w nadmiarze prowadzi do szeregu zaburzeń.

Smak ten bowiem jest mocno związany z naszym ogniem trawiennym agni i ma na niego znaczny wpływ. Jeśli występuje w nadmiarze zawsze prowadzi do pogorszenia jakości agni ognia trawiennego czyli do upośledzenia trawienia pokarmów oraz wchłaniania składników odżywczych.

Działanie właściwości ciężkości polega na zwiększeniu tkanek naszego ciała. Takie działanie jest korzystne na przykład dla wszystkich dzieci w ograniczonej ilości albo rekonwalescentów oraz osób niedoborowych  z nadmiarem dosha vata.

Najbardziej ciężkim smakiem jest smak słodki oczywiście, potem kwaśny i słony.

Łatwo więc zrozumieć, że pokarmy o tych smakach spożywane w nadmiarze szybciej niż inne spowodują zwiększenie/przyrost masy ciała.

Działanie właściwości wilgoci polega na nawilżaniu tkanek ciała. Jest ono konieczne do dostosowania nas do pór roku oraz do równoważenia nadmiaru dosha vata. W nadmiarze jednak powoduje opuchnięcia i zatrzymania wody oraz zaziębienia.

Ajurweda nie zaleca nadużywania smaku słodkiego. Jest tu także traktowany smak ten jako smak uzależnień wszelakich. Czyli wszelkie używki i nawykowe zachowania z nimi związane to także potrzeba tego smaku. I tak chęć na kolejny kieliszek wina, kolejną kawę, papierosa czy tabletkę nasenną – to chęć zaspokojenia nadmiernie rozbudzonej potrzeby smaku słodkiego właśnie.

Występuje tu także szereg mocnych powiązań i zależności pomiędzy spożyciem smaku słodkiego, a potrzebom spożycia białka, bowiem szlaki metaboliczne obu są od siebie zależne.

Zacznę od tego, że smak słodki możemy podzielić na pełny i pusty.Pełny to smak niektórych węglowodanów na przykład jak kasz, zbóż, nasion, roślin skrobiowych. Pusty to smak na przykład  słodyczy.

Według ajurwedy każdy nadmiar jest tu zły – czyli zarówno smak pełny jak i pusty w nadmiarze zwiększy właściwości, o których pisałam wyżej.

Pierwsza zależność jest jasna i łatwo widoczna – wystarczy spojrzeć na styl życia bogatych społeczeństw zachodu. Pusty smak słodki jedzony w nadmiarze (szybciej niż pełny) spowoduje wzrost zapotrzebowania na białko (którego zresztą wiele rodzajów przez ajurwedę jest postrzegane także jako odmiany smaku słodkiego). I odwrotnie – nadmiar białka odzwierzęcego spowoduje, że będziemy mieli ochotę na słodycze.

Im smak słodki bardziej pusty tym większe zapotrzebowanie na bardziej skoncentrowane białko czyli na białko odzwierzęce w szczególności.

Czyli mamy typowy sposób odżywiania się rodem z baru fast food – hamburger i słodki shake na przykład.

Żeby nie było…  Domowy schabowy z ziemniaczkami zapity kompotem i okraszony deserem w postaci pysznego maminego serniczka wpisuję się w powyższy zależnościowy schemat także prawie idealnie.

Takie powiązania rujnują zdrowie lawinowo – nakręcająca się nawzajem zależność spożycia cukru i mięsa lub sera leży u podstaw większości wyniszczających nas powolutku chorób cywilizacyjnych (zespół metabolizmu x).

Co ciekawe druga zależność była zaobserwowana początkowo u biedniejszych społeczeństw Ameryki Południowej. Tu ludzie żywili się prawie wyłącznie węglowodanami  – najczęściej o smaku słodkim pełnym właśnie przy bardzo ograniczonym spożyciu białka każdego.  Taki sposób odżywiania powodował lawinowe zwiększenie zapotrzebowania na pokarmy o dużej zawartości cukrów.

Tą zależność można zaobserwować także i u nas. Co ciekawe ulegają jej najczęściej osoby będące weganami lub wegetarianami.

Wydawało by się zdrowo… Nic podobnego.

To, że ktoś jest na diecie wege wcale ale to wcale nie oznacza, że żyje zdrowo. Oznacza tylko, że nie je mięsa i tyle. Znam całe stada osób będących wege i odżywiających się masakrycznie.

Niezrównoważona dieta wegańska lub wegetariańska zawierająca zbyt mało białka (roślinnego także) powoduje podświadome nakręcenie zapotrzebowania na jeszcze więcej smaku słodkiego (najczęściej pustego). Szukamy go bardzo – ile się da. Jesteśmy inteligentni więc pięknie potrafimy  to sobie odtłumaczyć. Bo my jemy przecież zdrowe brownie z buraka, ekologiczne ciasteczka z dyni z melasą, wegańskie tarty czekoladowe, słodkie ciasta pomidorowe czy lody z batata tylko.

To nie ważne jak wymyślne i zakamuflowane zrobimy swoje słodycze – nadal będą tylko słodyczami i w procesach metabolizmu spełniać będą dokładnie tą samą funkcje co najtańsze landrynki z supermarketu…

Tiiiia…

No nie da się tu być szczerym i miłym równocześnie.

 

Dziś sałatka z tofu. Zrównoważona smakowo 😉

 

Składniki:

2 garście lisków sałat, rukoli ibotwinki;

1/2 ogórka pokrojonego w słupki;

1 marchewka pokrojona obieraczką do warzyw we wstęgi;

3-4 rzodkiewki pokrojone w słupki;

1/2 pokrojonej czerwonej cebulki;

1 czerwona papryka pokrojona na paseczki;

1 tofu wędzonego pokrojonego na kawałeczki;

2 ząbki czosnku;

1 pokrojona papryczka chilli;

1/2 łyżeczki zmielonego kuminu;

1/2 cytryny;

1 łyżkę sosu sojowego;

2 łyżki oleju kokosowego;

3 łyżki orzechów ziemnych prażonych;

1 łyżka curry;

1/2 łyżeczki syropu z agawy

 

Piekarnik rozgrzewamy do 180 stopni. Na blaszce wyłożonej papierem układamy kawałeczki papryki czerwonej, paprykę ostrą i czosnek. Polewamy to łyżką oleju kokosowego i lekko solimy. Pieczemy około 20 minut. W tym czasie pozostałe warzywa  i orzeszki ziemne mieszamy w misce. Tofu kładziemy na patelnię na rozgrzaną pozostałą łyżkę oleju kokosowego, wlewamy sos sojowy, dodajemy curry i dusimy do przyrumienienia obracając. Wrzucamy do miski z sałatką.  Przygotowujemy dressing: upieczone warzywa, kumin, syrop z agawy, szczyptę soli i sok z cytryny blendujemy na gładką masę. Sałatkę polewamy dressingiem.

 

 

 

czym jest wiedza i aromatyczna kawa na zimne wieczory :)

Dziś ciut inaczej będzie. Mniej o jedzeniu i jego konkretnym działaniu więcej o… No właśnie. O wiedzy będzie.

Tak się zrodziło jakoś w odpowiedzi. Obserwuje od lat ludzi, rozmawiam, konsultuje systematycznie i poznaje mnóstwo jedzeniowych przypadków.

Z perspektywy widać wyraźniej. Jest przestrzeń na wnioski.

Żyjemy w czasach niesamowicie łatwego dostępu do informacji wszelakiej. Wystarczy abyśmy zechcieli tylko coś wiedzieć – nie ma prawie żadnych przeszkód – papa google poinformuje nas o wszystkim szybciutko i w wielości stron wszelakich. Są książki. Są ogólnie dostępne opracowania badań.

Oczywistym aspektem powyższego (mimo różnej jakości informacji) jest to, że jako społeczeństwo jesteśmy coraz lepiej poinformowani. Wiemy rzeczy, które chcemy wiedzieć i przy okazji niestety dowiadujemy się całej masy informacji, których nie potrzebujemy… Ale nie o tym dzisiaj. Dzisiaj o naszej wiedzy 🙂

Tak więc jeśli tylko chcemy i włożymy minimum zaangażowania w postaci otwarcia strony www, znalezienia wiarygodnego źródła – możemy zyskać stado informacji. Co też czasem robimy.

Wiemy dokładnie jakie składniki odżywcze są nam potrzebne i wiemy czego stanowczo nie potrzebujemy, co stanowi nadmiar. Wiemy co jest gęste odżywczo, a co bezwartościowe – aczkolwiek zazwyczaj bardzo smaczne. Mamy wiedzę gdzie najwięcej jest witamin, mikro i makroelementów. Wiemy co nas zakwasza, co powoduje toksemie i co nas najlepiej oczyszcza. Zdajemy sobie sprawę ze złych i dobrych połączeń pokarmowych i ich wpływu na nas. Znamy powody swojej nadwagi, otyłości czy złego samopoczucia. Rozumiemy zależności pomiędzy przyczyną i skutkiem – logiczność prawa karmy jest dla nas jasna i zrozumiała.

Mimo to żyjemy i jemy zbyt często po prostu… niezdrowo.

Schizofrenicznie myślimy, że prawa rządzące światem akurat nas nie dotyczy… Że cichutko boczkiem się im wymkniemy? Że akurat w naszym szczególnym i jedynym wypadku popełnianie błędów „ujdzie płazem”? Że robiąc dokładnie tak jak wszyscy – osiągniemy zupełnie inny rezultat?

Wiedza nie przeszkadza nam tu nic a nic.

Fenomenalne.

 

Kiedy chodzimy do szkoły – najpierw powoli i systematycznie zyskujemy wiedzę, która z czasem poddana jest egzaminom i ocenom.

W życiu jest inaczej – najpierw sprawdzian, a potem lekcja.

 

Życie rozliczy nas bezwzględnie. Każdego.

Sprawdzian z martwej, niewykorzystanej wiedzy nie wypadnie najlepiej. Obyśmy mieli możliwość wszyscy dotrwać do lekcji.

Wiedza stanowi dla mnie wartość jeśli jest drogą do mądrych wyborów, a świadomości upatruję tam gdzie następuje zmiana. Czego i Wam w Nowym roku życzę 🙂

A propo wyborów następny wpis o naszych wyborach żywieniowych – zarówno z punktu widzenia ajurwedy jak i… psychologii. Razem ze stadem rad – jak je zmienić 🙂

 

Dziś kawa rozgrzewająca i aromatyczna na zimę. Wspaniała w zestawie z kocykiem i dobrą książką 🙂 Kawa zawsze mniej lub bardziej zaburzy dosha vata i pitta. Będzie dobra dla kapha. Niemniej kardamon i gałka muszkatołowa są ajurwedyjskimi odtrutkami na kofeinę. Kardamon w przepisie jest obecny – dla vata i pitta polecam dodać jeszcze trzy szczypty gałki muszkatołowej. Wszystko jest dla ludzi – kawa też. Trzeba tylko pamiętać, że lekarstwo od trucizny rozróżnia dawka 🙂

Składniki:

1 1/2 szklanki wody;

3 kopiaste łyżeczki kawy;

1/3 łyżeczki cynamonu;

1/4 łyżeczki startego imbiru;

3 szczypty zmielonego kardamonu;

1/4 łyżeczki zmielonych goździków;

1 łyżka miodu;

1 łyżka mleka sojowego w proszku;

1 szczypta soli;

Wodę zagotowujemy w garnuszku. Dodajemy cynamon, imbir, kardamon, goździki i szczyptę soli dla zrównoważenia smaku. Gotujemy 5 minut. Dodajemy kawę i gotujemy kolejne 5 minut na bardzo małym ogniu. Odstawiamy na 3 minuty pod przykrywka. Przecedzamy kawę przez filtr lub siteczko. Dodajemy mleko w proszku i miód.

 

 

 

 

ajurwedyjskie lato i kiczeri łagodzące pitta :)

 Lato w tym roku pokazuje moc. Jest gorąco i duszno. Powietrze jest gęste. Stoi w bezruchu. Jak w piekarniku…

My też się zatrzymaliśmy jakby pozbawieni sił życiowych i energii wszechobecnym upałem. Szukamy cienia lub wentylatora dla odrobiny komfortu, lecz prawdą jest, że zupełnie nie umiemy się ochronić przed upałem…

To czas słońca. Jego promienie rozgrzewają mocno ziemię, woda odparowuje, a powietrze staje się poprzez to coraz bardziej suche i ostre w odbiorze.

Właściwości: gorąco, suchość i ostrość są charakterystyczne dla tej pory roku.

Z punktu widzenia ajurwedy i Charaka Samhita najważniejszego jej dzieła – wzmaga lato  dosha pitta. Wszelkie więc zalecenia dla wszystkich związane są z łagodzeniem dosha pitta latem, a szczególnie dla osób o konstytucji prakriti pitta lub zaburzonych vrikriti pitta.

Poniżej link do diety dostosowanej do łagodzenia osób dosha pitta:

http://www.izaraczkowska.pl/?s=dieta+dla+pitta

Dosha pitta łagodzą smaki – słodki, gorzki i cierpki, a zaburzają ostry, słony i kwaśny.

Niemniej jednak ze względu na temperaturę smak cierpki też bym odstawiła w upały. Najlepsze działanie łagodzące będą miały pokarmy płynne, ciut tłuste, słodkie i chłodne.

Dobre w czasie lata będą więc owoce słodkie i soczyste jak na przykład jabłka, gruszki, arbuzy, melony, śliwki. Nie powinniśmy jeść latem owoców kwaśnych, cierpkich i cytrusowych. Warzywa są dobre o tej porze roku – szczególnie te gotowane na parze. Nie wszystkie jednak polecam na upały. Warzywa skrobiowe jak na przykład buraki czy marchew będą nas niepotrzebnie rozgrzewać. Świetne za to będą szparagi, brokuły, brukselki lub ogórki. Powinniśmy ograniczyć czosnek, cebulę oraz chilli. Nie powinniśmy jeść także w czasie upalnego lata zbyt dużo roślin psiankowatych jak pomidory lub ziemniaki. Z nabiału polecam jogurty – najlepiej rozwodnione i lekko przyprawione w postaci lassi. Przepis na taki ajurwedyjski napój wrzucę wkrótce. Długo leżakujące sery, sery żółte i pleśniowe oraz bardzo tłuste – odstawiamy na ten czas. Podobnie zresztą jak i śmietany. Świetnym zbożem o tej porze roku jest ryż basmati. Jeśli chodzi o białko to polecam lekkostrawną i nie obciążającą fasolkę mung.

Stajemy się o tej porze roku „królami sałatek” i lubimy je za ich chłodzące działanie.

Pijemy napoje w temperaturze pokojowej. Według ajurwedy lód i napoje z lodem (i lody niestety też) gaszą ogień trawienny agni, hamując trawienie i wchłanianie oraz tworząc toksyny ama.

Świetnym wychładzającym ajurwedyjskim sposobem jest używanie aromatoterapii – olejków wychładzających i rozpraszających ciepło. Dobre tu będą na przykład olejek rumiankowy, lawendowy lub miętowy. Polecam wlać dosłownie parę kropel na dłonie, pomieszać z odrobina na przykład wychładzającego oleju kokosowego i wetrzeć w mokre ciało od razu po prysznicu. Pozwolić aby woda z olejkiem sama wyschła. Dla mnie osobiście najbardziej chłodzący w odbiorze jest miętowy 🙂

Polecam także – szczególnie na noc stabilizujący olejek sandałowy.

Dziś jedna z ajurwedyjskich potraw leczniczych ,”potraw mocy” – kiczeri (kitchari) w wersji specjalnie przeznaczonej dla łagodzenia dosha pitta. Łagodzi stany zapalne, wycisza i odciąża układ trawienny. W sam raz na upalne lato. W tej postaci nie zaburza ono także innych dosha.

Może być spożywane o każdej porze dnia. Mega prosta 🙂

 

Składniki:

1/2 filiżanki mung dalu (fsolki mung w połówkach – do kupienia w sklepach ze zdrową żywnością lub z żywnością azjatycką);

1/2 filiżanki ryżu basmati;

4 filiżanki wody;

1 1/2 filiżanka mleka kokosowego;

1 pęczek liści kolendry;

2 łyżki płatków kokosowych (lub miąższu z kokosa);

1 plaster ucięty z kłącza imbiru;

2 łyżki ghee klarowanego masła;

1/2 łyżeczki mielonej kurkumy;

1/4 łyżeczki soli;

Dal i ryż płuczemy. Zalewamy 4 filiżankami wody ze szczypta soli i gotujemy na bardzo małym gazie aż do wchłonięcia całej wody -mieszając od czasu do czasu. Kiedy woda wyparuje (około 15-20 minut) gasimy gaz i przykrywamy garnek pokrywka na kolejne 15 minut. W tym czasie do blendera wkładamy plaster imbiru, pęczek kolendry i płatki kokosowe oraz 1/2 filiżanki mleka kokosowego. Blendujemy wszystko na gładki krem. W rondelku roztapiamy ghee. Wrzucamy na rozgrzane ghee sól i kurkumę. Chwilę prażymy dynamicznie mieszając po czym dolewamy krem z kolendry, kokosa i mleka. Dusimy mieszając 2-3 minuty. Do rondelka przekładamy ugotowany ryż basmati z fasolką mung i dolewamy pozostałą filiżankę mleka kokosowego. Gotujemy potrawę mieszając aż płyn się wchłonie.

Jemy na ciepło z liściastą sałatką na przykład lub ogórkową raitą. Potrawa łagodząca na upały 🙂

ajurwedyjska wiosna i zupa tom kha z warzyw i grzybów :)

Wiosna. Zakwitła i pozieleniała że hej! Poranki i noce jeszcze zimne, ale dnie ciepłe się zdarzają i słoneczne czasem. Cudnie.

No właśnie… ale nie dla wszystkich. W czasie takich – bądź co bądź – drastycznych zmian pogodowych, zmian pór roku z zimnej na ciepłą bardzo często czujemy się zmęczeni i zniechęceni. Mamy wrażenie, że nie nadążamy – mimo chęci najlepszych.

Teraz następuje czas kiedy nasz organizm pokazuje nam, z pewnym opóźnieniem, dokładnie to w jaki sposób w zimniejszych porach go traktowaliśmy. Teraz wychodzą wszystkie nasze grzeszki dietetyczne i skutki nawykowych zachowań. Teraz też najdotkliwiej czujemy niedobory i toksemię, które sobie fundowaliśmy w ostatnim roku. Tak karma. Dosłownie 🙂

Zaczyna się bardziej dynamiczna i intensywna pora roku, kończy statyczna i spokojna. Zmiany te wymagają zmiany diety, zmiany smaków i nawyków.

Pisałam już o tym tutaj:

wiosenna dieta czyli moje ślimaczki 🙂

I tutaj:

wiosenne menu czyli… lubimy sałatki!

Z punktu widzenia ajurwedy cechy wiosny to wilgoć, ciepło, łagodność i oleistość. Nadmiar dosha kapha rozpuszcza się i musi znaleźć ujście. Jeśli zaburzaliśmy tą dosha wcześniej – poczujemy to właśnie teraz. Wszystkie więc osoby z nadmiarem dosha kapha będą się teraz zaziębiać i pociągać nosem. Nadmiar tej dosha może też o tej porze roku powodować alergie i katary sienne. Nadmiar dosha kapha bowiem leży u podstaw alergii – także tych sezonowych.

Osoby typu pitta i vata znosić będą wiosnę znacznie lepiej jeśli nie są także zaburzone kapha.

Niezależnie od przejawiającej się w nas konstytucji wiosna to bardzo dobry czas na oczyszczanie lub posty. Powodują bowiem one oczyszczenie organizmu z nadmiaru kapha poprzez co zawsze zapobiegać alergią, zaziębieniom wszelakim oraz nadwadze. Tygodniowa dieta oczyszczająca w tym okresie spowoduje, że łatwiej nam będzie się przestawić. Polecam teraz wszelkie diety warzywne – z dużą podażą mikroelementów, witamin i antyoksydantów. Im bardziej gęsta odżywczo – tym lepiej.

To także świetny czas na picie świeżych soków warzywnych przed posiłkami. Soki warzywne pozbawione błonnika są łatwo wchłaniane i mogą w relatywnie krótkim okresie pokryć sporo niedoborów, które zafundowaliśmy sobie zimą. Koktajle warzywne dobre są również, niemniej obecność błonnika spowoduje pewne upośledzenie wchłaniania. Nie znaczy to, że błonnik jest zbędny – wręcz przeciwnie. Jednak w okresie kiedy chcemy szybko nadrobić niedobory, powinniśmy sięgać po sok, a błonnik spożywać w pewnym odstępie – najlepiej w warzywach liściastych z całym bogactwem chlorofilu.

Soki owocowe też są dobre choć stanowczo w mniejszych ilościach – ze względu choćby na ich wychładzające działanie. Z owoców najlepszy o tej porze roku jest sok jabłkowy.

Jeśli mamy łagodzić dosha powodującą alergie, zaziębienia i katary, w tym okresie trzeba by było szczególną uwagę zwrócić na smaki oraz potrawy pobudzające kapha. Niewskazane jest używać teraz smaków cierpkich, słodkich (pustych) i słonych. Niewskazane jest jeść na wiosnę potraw ciężkich i tłustych oraz smażonych. Niewskazane jest jeść i pić zimne (z lodówki) potrawy oraz napoje. Niewskazane jest jedzenie produktów mlecznych (wszelkich rodzajów) – szczególnie na śniadania.

Do picia polecam ciepłą (nie wrzącą) wodę z łyżką dobrej jakości, nieprzegotowanego miodu.

Jeśli mamy jednak za sobą oczyszczanie lub krótki post, a nasze samopoczucie nadal kuleje można sięgnąć po rasajana. W tym wypadku polecam najprostszą i wszystkim znaną – vatatapika. Ajurweda jako jedną z najbardziej podstawowych rasajana uznaje działanie powietrza i słońca właśnie. Kojarzycie sanatoryjne leżaczki, kocyki i słoneczko? To właśnie to 🙂

Nie trzeba od razu jechać do Ciechocinka – wystarczy wyjść na dwór kiedy świeci słońce, położyć się na leżaczku, okryć ciepłym kocykiem po szyję – jeśli dzionek jeszcze niezbyt letni jest i wystawić twarz do słońca. Do tego książka na przykład. Nie powinniśmy jednak spać na leżaczku owym ponieważ spanie w dzień aktywuje dosha kapha, a tego staramy się unikać. Spokój, słońce i powietrze zrobią swoje – zatrzymają, uspokoją, a jednocześnie w rezultacie – dostarczą energii.

Dziś zupa – świetna dla łagodzenia kapha. Zupa ta – tom kha – występuje w setkach odmian w Azji. Najbardziej lubię jej połączenie z grzybami lub pomidorami. Dziś te pierwsze 🙂

Składniki:

10 liści kafiru;

2 łodygi trawy cytrynowej lub 2 łyżki pasty z trawy cytrynowej;

2 cm kłącza imbiru (lub galangi);

1 limonka;

1 cebula;

1/2 pęczka kolendry (opcjonalnie);

1 ząbek czosnku;

1 papryczka chilli (ilość wg uznania);

2-3 grzyby shitake (suszone);

4-5 boczniaków (świeże);

1 łyżeczka przecieru pomidorowego;

garść liści szpinaku (lub kapusty chińskiej lub pak choi);

1/2 marchewki;

1/2 pietruszki;

1/2 szklanki gęstego mleka kokosowego;

2 łyżki shiro miso (lub sosu sojowego);

2 łyżki oleju sezamowego;

1 łyżeczka cukru trzcinowego;

Boczniaki kroimy w paski, cebulę w piórka. Marchew i pietruszkę kroimy w słupki. W plasterki kroimy papryczkę chilli, kolendrę, czosnek i imbir. Jeśli mamy łodygi trawy cytrynowej trzeba je zmiękczyć kilkoma uderzeniami i rozkroić wzdłuż aby puściły smak. Liście szpinaku kroimy w duże kawałki. W garnku rozgrzewamy olej sezamowy. Dorzucamy liście kafiru, cebulkę, grzyby, marchew, pietruszkę, imbir, chilli, czosnek, trawę cytrynową i smażymy mieszając 5 minut. Wszystko zalewamy 1 litrem wody i gotujemy 10 minut. Dodajemy liście szpinaku, mleko kokosowe, przecier pomidorowy i cukier trzcinowy. Gotujemy jeszcze 5-8 minut. Po zdjęciu z ognia dodajemy sok z limonki i miso. Jeśli użyliśmy trawy cytrynowej i liści kafiru wyławiamy je przed podaniem zupy. Posypujemy kolendrą.

Bardzo aromatyczna, a prosta zupa. Życzę smacznego 🙂