smak słodki pełny

jak kompensować sobie smak słodyczy i moje surowe sajgonki :)

Ostatnio o smaku słodkim sporo było i jego przez nas nadużywaniu. Dziś temat pochodny – jak równoważyć pokarmy słodkie. No bo mimo wszystko czasem, czasami nawet z rzadka – jemy je przecież…

Kilka uwag więc poniżej jakie nasze zachowania i nawyki jedzeniowe zmniejszają/zwiększają apetyt na słodkości:

  1. Podczas zbyt częstego spożywania słodyczy (tak, nawet tych „zdrowych” ze sklepu eko) zostaje zaburzona gospodarka wapniowa. Oprócz wielu bardzo daleko idących skutków w zaburzeniu wchłaniania wapnia sytuacja ta powoduje namnażanie się drożdżaków i innych bakterii patogennych. Odpowiednia podaż w diecie produktów bogatych w chlorofil oraz krzem zrównoważą tą nierównowagę. Krzem poprawi wchłanianie wapnia, a chlorofil zwolni tempo namnażania się patogenów. Świetne są tu na przykład algi wakame, sałaty i seler naciowy oraz wszelkie ciemne zielone rośliny liściaste.
  2. Słodycze tańczą magiczny taniec z białkiem (o czym pisałam ostatnio). Aby ograniczyć w diecie słodycze zwróć uwagę na to czy nie jesz za dużo białka odzwierzęcego albo za mało białka roślinnego. Do produktów odzwierzęcych zaliczamy nie tylko mięso ssaków, ryb i ptaków ale także wszelki nabiał. Obie sytuacje bowiem spowodują nadmierne łaknienie smaku słodkiego pustego.
  3. Zbyt duże spożycie smaku słonego także nakręci potrzebę słodyczy. Sól i wszelkie słone pokarmy wywołają ten efekt. Także pokarmy z pozoru nie specjalnie słone, ale będące jednak nośnikiem tego smaku efekt dają podobny. Tu można zaliczyć wszelkie wodorosty morskie, morskie ryby, sery, niektóre marynaty i kiszonki, sos sojowy i temu podobne sosy, miso.
  4. Wreszcie zakwaszenie organizmu także domaga się cukru. Aby doprowadzić do homeostazy organizm odzyskuje zasadowe minerały co prowadzi do ich niedoborów. Te zaś z kolei mogą powodować rozchwianie poziomu glukozy we krwi leżące u przyczyn apetytu na słodycze. I kółko się zamyka 🙂
  5. Najmniej będziemy poszukiwali słodyczy (smaku słodkiego pustego) jeśli zwiększymy w naszej diecie poziom pożywienia roślinnego białkowego. Jedzmy więc dużo roślin strączkowych, warzyw oraz nasion zbóż – im będą one mniej przetworzone – tym lepiej. Z warzyw wybierajmy warzywa o wyraźnym smaku słodkim jak marchew, buraki, dynia, pasternak, bataty.
  6. Jak już kiedyś pisałam kiełkowanie uwalnia smak słodki ze skrobi. Nasze poszukiwanie słodyczy po posiłku ze skiełkowanej skrobi nie będzie już tak intensywne 🙂 Jedzmy więc dużo kiełków wszelakich i produktów z nich zrobionych. Świetny tu jest chleb esseński.
  7. Im dłużej przeżuwamy jedzenie tym mniejsze zapotrzebowanie na cukier. Smak słodki pełny węglowodanów uwalnia się dopiero po dokładnym zmieszaniu ich ze śliną. Wtedy też jest na tyle dobrze odczuwalny przez organizm, że może zaspokoić jego potrzeby słodkości. Kiedy jemy i połykamy pokarm w biegu ? tracimy go.
  8. Wprowadźmy do diety smak gorzki ? to pogromca słodyczy. Używajmy także więcej smaku ostrego i kwaśnego.

Dziś przepyszna leciutka przekąska. W sam raz na upały 🙂 Moje ukochane surowe sajgonki, które po raz pierwszy jadłam w Kambodży. Choć to potrawa rodem z Wietnamu jest 🙂 Leciutkie i pyszne. Kwintesencja zdrowia i pogromca słodyczy też JSkład możemy modyfikować tak aby dostosować do każdej dosha. W wersji dla vata polecam jeść z kremowym sosem koniecznie.

 

Składniki:

10 stron papieru ryżowego;

1 mała marchewka;

1 /2 czerwonej papryczki;

garść suszonych grzybków mun;

1/2 ogórka;

garść listków sałaty;

plaster kapusty pekińskiej;

1/2 awokado;

2 łyżki sezamu;

1 łodyga selera naciowego;

sól;

Sos:

2 łyżki płynnego tahini;

1 łyżka miso shiro (jasnego);

1 łyżka sosu sojowego;

2 łyżki sou z limonki;

1 malutka czerwona papryczka chilli;

2-3 łyżki wody;

1/4 łyżeczki miodu;

Grzybki mun zalewamy lekko osolonym wrzątkiem i odstawiamy na 10-15 minut. Po tym czasie kroimy je w paseczki.W tym czasie robimy sos. Wszystkie składniki sosu blendujemy. Papryczka jest ważna bo sos powinien być ostry ale jej ilość dawkujmy sobie według gustu. Marchewkę, seler naciowy, papryczkę, ogórka i kapustę kroimy w długie, bardzo cieniutkie paseczki. Miąższ awokado kroimy w plasterki.

Płatek papieru ryżowego wkładamy na momencik do miseczki z wodą (w temperaturze pokojowej). Kładziemy mokry płatek na desce i posypujemy nasionkami sezamu. Potem układamy na nim listek sałaty, paseczek grzybka mun, kawałek miąższu awokado i pokrojone paseczki innych warzyw. Zawijamy papier w mały rulonik/pakiecik. Sajgonki maczamy w sosie i zjadamy. Bardzo 🙂

 

 

 

 

 

 

nadmiar smaku słodkiego i pikantna sałatka z tofu :)

zdrowe odżywianie

 

Ajurweda rozpoznaje sześć rasa czyli smaków : słodki, słony, ostry, kwaśmy, gorzki i cierpki.

Z punktu widzenia ajurwedy smaki oddziaływują na nasz organizm poprzez pary/ przeciwności cech, które je charakteryzują:

  1. rozgrzewający – wychładzający;
  2. ciężki – lekki;
  3. wilgotny – suchy;

 

Smak słodki madhura jest: wychładzający, ciężki, wilgotny;

Działanie właściwości wychładzania polega na zmniejszaniu gorąca w organizmie. W określonej, zrównoważonej ilości to smak podstawowy i niezwykle potrzebny – odżywiający i konieczny na przykład w naszej codzienności do zmniejszania nadaktywności dosha pitta albo dostosowywania organizmu do cieplejszych pór roku.

Niemniej w nadmiarze prowadzi do szeregu zaburzeń.

Smak ten bowiem jest mocno związany z naszym ogniem trawiennym agni i ma na niego znaczny wpływ. Jeśli występuje w nadmiarze zawsze prowadzi do pogorszenia jakości agni ognia trawiennego czyli do upośledzenia trawienia pokarmów oraz wchłaniania składników odżywczych.

Działanie właściwości ciężkości polega na zwiększeniu tkanek naszego ciała. Takie działanie jest korzystne na przykład dla wszystkich dzieci w ograniczonej ilości albo rekonwalescentów oraz osób niedoborowych  z nadmiarem dosha vata.

Najbardziej ciężkim smakiem jest smak słodki oczywiście, potem kwaśny i słony.

Łatwo więc zrozumieć, że pokarmy o tych smakach spożywane w nadmiarze szybciej niż inne spowodują zwiększenie/przyrost masy ciała.

Działanie właściwości wilgoci polega na nawilżaniu tkanek ciała. Jest ono konieczne do dostosowania nas do pór roku oraz do równoważenia nadmiaru dosha vata. W nadmiarze jednak powoduje opuchnięcia i zatrzymania wody oraz zaziębienia.

Ajurweda nie zaleca nadużywania smaku słodkiego. Jest tu także traktowany smak ten jako smak uzależnień wszelakich. Czyli wszelkie używki i nawykowe zachowania z nimi związane to także potrzeba tego smaku. I tak chęć na kolejny kieliszek wina, kolejną kawę, papierosa czy tabletkę nasenną – to chęć zaspokojenia nadmiernie rozbudzonej potrzeby smaku słodkiego właśnie.

Występuje tu także szereg mocnych powiązań i zależności pomiędzy spożyciem smaku słodkiego, a potrzebom spożycia białka, bowiem szlaki metaboliczne obu są od siebie zależne.

Zacznę od tego, że smak słodki możemy podzielić na pełny i pusty.Pełny to smak niektórych węglowodanów na przykład jak kasz, zbóż, nasion, roślin skrobiowych. Pusty to smak na przykład  słodyczy.

Według ajurwedy każdy nadmiar jest tu zły – czyli zarówno smak pełny jak i pusty w nadmiarze zwiększy właściwości, o których pisałam wyżej.

Pierwsza zależność jest jasna i łatwo widoczna – wystarczy spojrzeć na styl życia bogatych społeczeństw zachodu. Pusty smak słodki jedzony w nadmiarze (szybciej niż pełny) spowoduje wzrost zapotrzebowania na białko (którego zresztą wiele rodzajów przez ajurwedę jest postrzegane także jako odmiany smaku słodkiego). I odwrotnie – nadmiar białka odzwierzęcego spowoduje, że będziemy mieli ochotę na słodycze.

Im smak słodki bardziej pusty tym większe zapotrzebowanie na bardziej skoncentrowane białko czyli na białko odzwierzęce w szczególności.

Czyli mamy typowy sposób odżywiania się rodem z baru fast food – hamburger i słodki shake na przykład.

Żeby nie było…  Domowy schabowy z ziemniaczkami zapity kompotem i okraszony deserem w postaci pysznego maminego serniczka wpisuję się w powyższy zależnościowy schemat także prawie idealnie.

Takie powiązania rujnują zdrowie lawinowo – nakręcająca się nawzajem zależność spożycia cukru i mięsa lub sera leży u podstaw większości wyniszczających nas powolutku chorób cywilizacyjnych (zespół metabolizmu x).

Co ciekawe druga zależność była zaobserwowana początkowo u biedniejszych społeczeństw Ameryki Południowej. Tu ludzie żywili się prawie wyłącznie węglowodanami  – najczęściej o smaku słodkim pełnym właśnie przy bardzo ograniczonym spożyciu białka każdego.  Taki sposób odżywiania powodował lawinowe zwiększenie zapotrzebowania na pokarmy o dużej zawartości cukrów.

Tą zależność można zaobserwować także i u nas. Co ciekawe ulegają jej najczęściej osoby będące weganami lub wegetarianami.

Wydawało by się zdrowo… Nic podobnego.

To, że ktoś jest na diecie wege wcale ale to wcale nie oznacza, że żyje zdrowo. Oznacza tylko, że nie je mięsa i tyle. Znam całe stada osób będących wege i odżywiających się masakrycznie.

Niezrównoważona dieta wegańska lub wegetariańska zawierająca zbyt mało białka (roślinnego także) powoduje podświadome nakręcenie zapotrzebowania na jeszcze więcej smaku słodkiego (najczęściej pustego). Szukamy go bardzo – ile się da. Jesteśmy inteligentni więc pięknie potrafimy  to sobie odtłumaczyć. Bo my jemy przecież zdrowe brownie z buraka, ekologiczne ciasteczka z dyni z melasą, wegańskie tarty czekoladowe, słodkie ciasta pomidorowe czy lody z batata tylko.

To nie ważne jak wymyślne i zakamuflowane zrobimy swoje słodycze – nadal będą tylko słodyczami i w procesach metabolizmu spełniać będą dokładnie tą samą funkcje co najtańsze landrynki z supermarketu…

Tiiiia…

No nie da się tu być szczerym i miłym równocześnie.

 

Dziś sałatka z tofu. Zrównoważona smakowo 😉

 

Składniki:

2 garście lisków sałat, rukoli ibotwinki;

1/2 ogórka pokrojonego w słupki;

1 marchewka pokrojona obieraczką do warzyw we wstęgi;

3-4 rzodkiewki pokrojone w słupki;

1/2 pokrojonej czerwonej cebulki;

1 czerwona papryka pokrojona na paseczki;

1 tofu wędzonego pokrojonego na kawałeczki;

2 ząbki czosnku;

1 pokrojona papryczka chilli;

1/2 łyżeczki zmielonego kuminu;

1/2 cytryny;

1 łyżkę sosu sojowego;

2 łyżki oleju kokosowego;

3 łyżki orzechów ziemnych prażonych;

1 łyżka curry;

1/2 łyżeczki syropu z agawy

 

Piekarnik rozgrzewamy do 180 stopni. Na blaszce wyłożonej papierem układamy kawałeczki papryki czerwonej, paprykę ostrą i czosnek. Polewamy to łyżką oleju kokosowego i lekko solimy. Pieczemy około 20 minut. W tym czasie pozostałe warzywa  i orzeszki ziemne mieszamy w misce. Tofu kładziemy na patelnię na rozgrzaną pozostałą łyżkę oleju kokosowego, wlewamy sos sojowy, dodajemy curry i dusimy do przyrumienienia obracając. Wrzucamy do miski z sałatką.  Przygotowujemy dressing: upieczone warzywa, kumin, syrop z agawy, szczyptę soli i sok z cytryny blendujemy na gładką masę. Sałatkę polewamy dressingiem.